
Miasto posiada klika ciekawych obiektów
zabytkowych
Krzywa Wieża
 |
Jest
to dzwonnica kościoła parafialnego, prawdopodobnie pozostałość dawnego
przedlokacyjnego zamku, dzisiaj symbol
miasta.
Pierwsza wzmianka o tej budowli pochodzi z 1413 r. Wieża pochyliła
się w latach 1592 - 1592, prawdopodobnie na skutek osiadania gruntu.
Podczas wielkiego pożaru miasta w 1858 r. górna część wieży uległa
zniszczeniu i dwa lata później odbudowano ją w stylu eklektycznym.
Podczas ostatniej wojny zdjęto
z niej dzwony, które przetopiono. Dzisiaj służy jako punkt
widokowy. Jej Wysokość wynosi 34 m, a odchylenie od pionu około 2
m. |
Kościół
Parafialny p.w. Św. Anny
 |
Pierwsza
wzmianka o kościele pochodzi z 1302 r.
W dzisiejszej formie pochodzi z pocz. XV w.
W czasie wojen husyckich zniszczony, odbudowany został w II poł. XV
w. W XVI w. uzyskał nowe, późnogotyckie sklepienia sieciowe.
W okresie od 1538 - 1629 r. był kościołem protestanckim, później zwrócony
katolikom.
Ponowne przebudowy miały miejsce w XVIII i pod koniec XIX w.
Kościół jest budowlą gotycką, halową, trójnawową z wydłużonym
prezbiterium. We wnętrzu znajduje się wiele cennych zabytków: |
gotycka rzeźba św. Anny Samotrzeć (1492), gotycka
pieta (1500), manierystyczna ambona z alabastrowymi płaskorzeźbami (1616),
barokowy ołtarz główny z obrazem św. Anny (1754). Szczególnie cenny jest
późnogotycki
nagrobek księcia Karola I Podiebrada i jego żony Anny Żagańskiej
(1544).
Na zewnątrz kościoła, na przyporach i w ścianach kościoła znajduje się ok.
20 płyt nagrobnych z XVI i XVII w., w tym na północnej przyporze zakrystii
epitafium Wita Stwosza Młodszego, wnuka Wita Stwosza.
Zamek
 |
Pierwszy zamek
w Ząbkowicach powstał na przełomie XIII i XIV w. w czasie panowania
księcia Bolka I świdnickiego. Być może jeszcze wcześniej, przed lokacją
miasta istniał zamek - straża w rejonie Krzywej Wieży.
Udokumentowana wzmianka o jego istnieniu pochodzi z 1321 r.
Za panowania Bolka II ziębickiego, w 1335 r. zamek był bezskutecznie
oblegany przez wojska czeskie.
Zniszczony został w 1498 r. przez wojska króla węgierskiego Macieja
Korwina. |
Na gruzach tego zamku, w latach 1524
- 1532 książę Karol I Podiebrad kazał
wybudować dla siebie nową, renesansową
rezydencję.
Budowla zaprojektowana została przez wybitnego architekta czeskiego, twórce
zamku królewskiego w Pradze - Benedykta Rejta i jest pierwszą budowlą renesansową
na Śląsku.
Zbudowana na planie kwadratu, posiada duży dziedziniec, kiedyś otoczony
krużgankami. Cechą charakterystyczną zamku są dwie trzykondygnacyjne basteje
artyleryjskie, znajdujące się w narożnikach południowo - wschodnim i północno
- zachodnim. .
W skrzydle wschodnim znajduje się kwadratowa wieża bramna, ozdobiona attyką.
W czasie wojny trzydziestoletniej, w 1642 r. został zdobyty przez Szwedów,
a potem odzyskany przez Austriaków i wysadzony w powietrze. Od tego czasu
pozostaje w ruinie.
W południowej ścianie zamku zachowały się fragmenty starej piastowskiej
budowli z XIV w., widoczne w postaci charakterystycznego wybrzuszenia. Od
1995 r. prowadzi się na zamku prace zabezpieczające.
Ruiny zamku są wykorzystywane na cele kulturalne. Corocznie na terenie zamku
organizowana jest impreza muzyczna "Festiwal Muzyki Andyjskiej i Folkowej
- FOLK FIESTA" oraz "Weekend z Frankensteinem".
Ratusz
 |
Trzeci budynek
w tym miejscu, wybudowany w latach 1862-1865
w stylu neogotyckim w miejscu poprzedniego renesansowego,
który spłonął w 1858 r.
Na portalu głównym, po obu stronach znajdują się herby dwóch zasłużonych
dla miasta rodów: Podiebradów i Auerspergów. Balkon ratusza wieńczy
dawny herb miasta - fragment murów miejskich, dwie baszty i brama
z czeskim lwem. Pod ratuszem znajduje się gotycka piwnica z poprzedniego
ratusza, dawniej miejska gospoda. Wewnątrz znajdują się dwie reprezentacyjne
sale: Sala Rady Miejskiej i Sala Magistratu z ciekawym wystrojem.
W latach 1992 - 1996 ratusz został gruntownie wyremontowany i obecnie
stanowi siedzibę Urzędu Stanu Cywilnego oraz Biblioteki Publicznej
Miasta i Gminy. |
Kościół
podominikański p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego
 |
Pierwsza wzmianka
o nim pochodzi z 1302 r. i od samego początku był kościołem zakonu
dominikanów.
Podczas najazdu husytów w 1428 r. zamordowano trzech polskich zakonników
a kościół zniszczono.
Obecna budowla wzniesiona została w połowie XVII
w. w stylu wczesnobarokowym.
W 1682 r. wygłaszano tutaj jeszcze kazania po polsku, co jest ostatnią
wzmianką o polskości Ząbkowic.
W 1810 r. w wyniku sekularyzacji zlikwidowano klasztor dominikanów
a ich majątek przekazano miastu. |
W 1815 r. kościół i zabudowania klasztorne objęli
ewangelicy, w rękach których był do 1945 r.
Po wojnie kościół przejęły siostry Klaryski Od Wieczystej Adoracji Świętego
Sakramentu ze Lwowa. Kościół posiada skromne wyposażenie wnętrza, natomiast
w klasztorze zachował się późnogotycki kapitularz z pocz. XVI w.
Mury
obronne
 |
Pierwsze fortyfikacje miejskie
zostały wybudowane pod koniec XIII w. Zniszczone podczas najazdu husytów,
zostały w XV w. odbudowane i wzmocnione basztami.
Kolejna przebudowa murów miała miejsce w I poł. XVI w., a później
jeszcze raz w końcu XVI w., kiedy w zachodniej ich części wybudowano
pierścień zewnętrzny i około 20 baszt łupinowych.
W obrębie murów znajdowały się cztery bramy: Wrocławska,
Ziębicka, Kłodzka i Lochowa.
Zachowane partie murów pochodzą z XVI w. Bramy zostały wyburzone w
poł. XIX w.
Najbardziej okazały odcinek obwarowań znajduje się przy ul. H Sienkiewicza.
|
Kościół
p.w. Św. Jerzego
 |
Ufundowany w
1319 r. razem ze szpitalem był do XVI w. prowadzony przez zakon Bożogrobców
z Nysy. Później przejęło go miasto na przytułek i tak działał
aż do poł. XIX w.
Kościół po wojnie został przekazany parafii prawosławnej. W zachowanym,
gotyckim prezbiterium znajdują się cenne freski z końca XIV w. przedstawiające
Mękę Pańską i św. Jerzego. |
|